Waarom ‘meedoen’ geen vinkje is, maar een fundament

Door: Roel Wieringa

Roel Wieringa schrijft over wat hem ten diepste drijft.

Soms vragen mensen mij: “Roel, waarom doe je dit eigenlijk allemaal?”  Hameren op meedoen en gemeenschapskracht. Onderzoek doen naar Samen Buurten. Het netwerk dementie in de regio Eemland versterken. Adviseren bij inwonersparticipatie als het gaat om het versterken van de eerste lijn. Bouwen aan coalities tussen formele zorgorganisaties en informele partijen (inwoners). Ondersteunen van bewonersinitiatieven. Het eerlijke antwoord? Omdat ik diep van binnen geloof dat we het samen moeten doen. En dat we het ook kúnnen. Ik geloof in gemeenschappen. Niet als romantisch idee. Maar als concrete kracht.

Ik zie het overal gebeuren

In mijn eigen wijk zie ik hoe zelfbestuur verbindt. Hoe mensen elkaar helpen de woning toekomstbestendig te maken en hoe mensen elkaar helpen als het even lastig wordt. Ik zie hoe buurtverbinders – zonder titel, zonder budget, maar met hart – een netwerk weven waar eerst losse draden waren. Zorglocaties zijn niet langer een eindstation, maar worden steeds meer een ontmoetingsplek voor de hele buurt.

Dat raakt me. Omdat daar iets fundamenteels gebeurt. Daar verschuift zorg van “voorziening” naar “relatie”. Van systeem naar gemeenschap. Van afhankelijkheid naar gedeelde verantwoordelijkheid.

Wat mij óók drijft, is onrust

De onrust als ik zie hoe professionals naast elkaar werken zonder elkaar echt te vinden. De onrust als inwoners pas worden gevraagd om mee te denken als het plan al klaar is. De onrust als we spreken over “doelgroepen” in plaats van over mensen. De onrust als allerlei goed bedoelende organisaties, gemeenten en bedrijven over elkaar heen buitelen om voorzorgcirkels te gaan implementeren in wijken om de “gemeenschap te versterken”. Dat gaat niet werken! Dat is hetzelfde als zelforganisatie implementeren bij zorgorganisaties waarbij eerst managementlagen wegbezuinigd worden en dan tegen teams zeggen dat ze het allemaal zelf mogen doen.

Ik geloof niet dat systemen slecht zijn. Maar ik geloof wel dat ze pas werken als ze dienstbaar zijn aan het leven van mensen.

Daarom zoek ik steeds de verbinding tussen:

• Professionals en buurtinitiatieven
• Formele zorgorganisaties, welzijn en bewonersbewegingen
• Gemeenten en mantelzorgers
• Bestuurders en ervaringsdeskundigen

Niet omdat het moet. Maar omdat het anders niet klopt.

Wat ik het liefste doe

Ik hou ervan als een gesprek kantelt. Als een bestuurder zegt: “Wacht even… bedoel je dat we bewoners niet moeten betrekken bij ons plan, maar dat we samen met bewoners het plan moeten maken?” Of wanneer een wethouder na een bijeenkomst zegt: “Ik wist niet dat hier zóveel kracht in de wijk zat.” Of wanneer een buurtverbinder na een inspirerende sessie van de leergemeenschap opgelucht uitroept: “Ik dacht dat ik dit alleen deed. Blijkbaar zijn we een beweging.”

Dat zijn momenten waarop iets verschuift. En dat geeft energie.

Mijn diepste drijfveer

Als ik het terugbreng tot de kern, dan is dit wat mij drijft: ik wil bijdragen aan gemeenschappen waarin mensen zich gezien weten. Waar je niet eerst “cliënt” hoeft te worden om mee te mogen doen. Waar zorg niet begint bij een indicatie, maar bij een ontmoeting. En ja, dat gaat soms gepaard met omdenken en heel veel nieuw gedoe.

Maar waar het om gaat is (en dat is vaak eenvoudiger dan je denkt):

Dat een oudere met beginnende dementie niet verdwijnt achter de voordeur, maar nog meedoet. Dat een mantelzorger niet overbelast raakt omdat niemand het ziet. Dat een wijk niet wacht op beleid, maar zelf in beweging komt.

Een toekomstbeeld

Ik droom van een Eemvallei waar:

• Iedere buurt één of meerdere buurtverbinders heeft, die gewoon een goed salaris krijgen
• Waar iedere buurt een ontmoetingsplek heeft en de beheerder zich niet elk jaar hoeft af te vragen of ze volgend jaar nog bestaan, omdat er geen geld voor is
• Iedere zorglocatie ook een buurthuis is en waar bewoners meedoen en meebeslissen. We gaan voor “hofjes met toekomst” Guus Bannenberg
• Waar in elke wijk zorg en welzijn samen werken en vooral gericht zijn op preventie
• Iedere inwoner ervaart: ik doe ertoe

En waar formele zorg en informele netwerken elkaar niet in de weg zitten, maar elkaar versterken. Geen naïef ideaal. Maar een realistisch perspectief als we het aandurven om anders te organiseren.

Waarom deel ik dit?

Omdat ik merk dat steeds meer mensen voelen dat het anders moet. En misschien nog belangrijker: Dat het anders kán. Maar veel mensen weten niet meer hoe. Dus als jij ook gelooft dat:

• participatie (ik heb het liever over meedoen) geen vinkje is maar een houding
• zorg relationeel is
• gemeenschappen het verschil maken

Dan drinken we binnenkort koffie.

Want uiteindelijk draait het voor mij om dit:

Samen bouwen we aan een veerkrachtige, inclusieve, zorgzame samenleving.

En daar word ik oprecht gelukkig van!

Neem contact op met Roel via roel@impact033.nl.

Volg Impact033

Volg ons op Instagram, Facebook of LinkedIn om op de hoogte te blijven van het laatste nieuws. Meld je aan voor de nieuwsbrief als je het nieuws over impact in de regio 033 in je digitale brievenbus wilt ontvangen.

Lees verder